Publicystyka
wtorek, 23 czerwiec 2026
Jarosław Urbański
Analizy
Sankcje zamiast bomb. Miliony ofiar broni ekonomicznej
Stany Zjednoczone i Iran w ubiegłym tygodniu zawarły kruche, wstępne porozumienie pokojowe po trwającej od 28 lutego wojnie. To czy walki na Bliskim Wschodzie ucichną na dobre, nie jest pewne. Jednocześnie wojna izraelsko-amerykańsko-irańska odbiła się dostatecznie negatywnie na globalnej gospodarce, gdyż „broń ekonomiczna” odegrała w tym konflikcie kluczowe znaczenie. Zarówno Iran jak też USA posłużyły się blokadą morską, jako narzędziem wywierania nacisku na nieprzyjaciela. Spowodowało to wzrost cen ropy naftowej, gazu, nawozów sztucznych oraz innych kluczowych surowców na międzynarodowych rynkach.
sobota, 23 maj 2026
Kamil Siemaszko
Kontrola społeczeństwa
Jaśkowiak ma cię za debila. A do tego rasistę.
Po sprzedaży przez kurię terenu Osiedla Maltańskiego prezydent Poznania wziął na siebie rolę aktywnego obrońcy nowego właściciela, dewelopera Mir-Bud. Jego bezpośrednimi celami publicznych ataków są oczywiście broniący się mieszkańcy – jednak pośrednio, tak, jak to zwykle bywa przy prywatyzacji – tracimy na tym wszyscy, chociażby przez utrwalanie nieprawdziwych twierdzeń na temat ekonomii, dóbr publicznych i roli w nich społeczeństwa.
wtorek, 12 maj 2026
Jarosław Urbański
Analizy
Co przyniesie nam AI: zagładę, bezrobocie czy wyzwolenie od brzemienia ciężkiej pracy?
Kiedy wszyscy obawiamy się wzrostu napięć i konfliktów międzynarodowych, wojen, skutków ocieplenia klimatu, recesji gospodarczej, głodu i nastania autorytarnych rządów, zza horyzontu wydaje się wyłaniać nowe zagrożenie. Niektórzy z utytułowanych i doświadczonych naukowców i badaczek ostrzega świat przed wdrożeniem w życie nowych generacji sztucznej inteligencji (AI – Artificial Intelligence).
wtorek, 21 kwiecień 2026
Jarosław Urbański
Analizy
O co trwa wojna w Ukrainie?
Cztery lata wojny w Ukrainie kosztowały życie 300 tys. żołnierzy po obu stronach frontu, gdyby liczyć tylko tych, których znamy z imienia i nazwiska. Straty są jednak większe. Nie we wszystkich przypadkach udaje się ustalić personalia poległych. Dodatkowo nawet 200 tys. osób zaginęło bez wieści. Zdecydowana większość z nich prawdopodobnie nie żyje. Czyli w Ukrainie życie straciło już grubo ponad pół miliona żołnierzy [1]. Do tego należy dodać kilkanaście tysięcy cywilów, zabitych w wyniku bombardowań, głównie po stronie ukraińskiej.
poniedziałek, 06 kwiecień 2026
Jarosław Urbański
Analizy
Czy Izrael i USA mogą przegrać wojnę z Iranem?
30 marca ukazał się na łamach Al Jazeery tekst „Czy Izrael popełnił błąd, rozpoczynając wojnę z Iranem?”. Choć jak wiadomo Al Jazeera to medium kontrolowane przez rząd w Katarze, to autorem tego artykułu jest Daniel Levy, obecnie komentator polityczny, który wcześniej pełnił jednak funkcję izraelskiego negocjatora pokojowego (np. podczas rozmów w Oslo).
czwartek, 02 kwiecień 2026
Jarosław Urbański
Analizy
Czy wojna na Bliskim Wschodzie spowoduje wzrost cen żywności?
Od początku naszego stulecia ceny żywności mają trend zwyżkowy. Od 2000 roku realnie, czyli po uwzględnieniu inflacji, wzrosły o ok. 60%. Jednocześnie w ciągu ostatnich 20 latach kilkukrotnie doszło do radykalnego, okresowego skoku cen artykułów spożywczych.
czwartek, 12 marzec 2026
Jarosław Urbański
Walka klas
Budownictwo komunalne w powijakach, zasoby mieszkań gminnych w zaniku
Trwają prace nad zmianą „ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy…”. Nowelizacja ustawy nie jest dokumentem ani łatwym, ani przejrzystym. Propozycja rządu, moim zdaniem, sprowadza się do tego, aby zarządy gmin bardziej arbitralnie i restrykcyjnie mogły dysponować topniejącymi zasobami komunalnymi.
środa, 18 luty 2026
Jarosław Urbański
Walka klas
Dubaj i przyszłość kapitalizmu
Na pewno wielu z was zastanawia się, jaki światowy system społeczno-ekonomiczny wyłoni się z tego zamętu, który zaczął nas otaczać. Dla coraz większej liczby osób staje się jasne, że dotychczasowy ustrój gospodarczy, czyli kapitalizm w wersji neoliberalnej, przestaje w wielu kwestiach obowiązywać. Z drugiej strony, mamy przyzwyczajenie sądzić, że na świecie zachodzi zawsze progres. Pojawia się zatem nadzieja, że może być tylko lepiej. Sprawa nie jest jednak taka oczywista.
wtorek, 10 luty 2026
Jarosław Urbański
Kontrola społeczeństwa
Rosyjscy żołnierze – dlaczego idą na wojnę?
Każdego roku setki tysięcy Rosjan zaciąga się na wojnę w Ukrainie. Chętnych do walki na froncie nie brakuje. Są kuszeni dużymi pieniędzmi.
sobota, 31 styczeń 2026
Jarosław Urbański
Ekologia
Antybiotyki i świnie
Zwierzęta gospodarskie, aby przeżyć, muszą być faszerowane różnymi lekami. Na świecie wykorzystanie antybiotyków weterynaryjnych rośnie. Jakie to ma konsekwencje?
niedziela, 25 styczeń 2026
Jarosław Urbański
Kontrola społeczeństwa
Zakończenie wojny w Ukrainie – badania opinii publicznej
Wojna w Ukrainie ciągle trwa. Kolejne rozmowy pokojowe zakończyły się fiaskiem. Interesujące jest przeanalizowanie sondaży, aby dowiedzieć się, jaki pogląd na kwestię wojny i pokoju ma społeczeństwo ukraińskie, rosyjskie i polskie.
czwartek, 11 grudzień 2025
Jarosław Urbański
Polityka
Sankcje, cła, blokady handlowe jako narzędzia wojny
W międzypaństwowej rywalizacji sankcje, wojny handlowe, blokady ekonomiczne są istotnym narzędziem eskalacji konfliktu. Niejednokrotnie kończą się one starciem zbrojnym, czyli pełnoskalową wojną, choć zwykle wcześniej zakładano, że naciski ekonomiczne wystarczą, aby zmusić przeciwnika do ustępstw.
wtorek, 09 grudzień 2025
tłumaczenie Mateusz Giergowski
Walka klas
Płace zamiast długów Studenci zamiast kredytobiorców Życie zamiast…
Poniżej znajduje się fragment polskiego tłumaczenie tekstu: Wages for Debts Students for Borrowers, Life for…. Ukazał się on po raz pierwszy w trójjęzycznej publikacji Wages for Students wraz z nowym wydaniem tytułowego manifestu z 1975 roku. Jest on transkrypcją dyskusji nad pamfletem prowadzonej min. przez jednego z autorów: George’a Caffentzisa, oraz Silvie Federici, której koncepcja pracy reprodukcyjnej bezpośrednio zainspirowała pamflet. Dyskusja jest oczywiście komentarzem do tekstu, ale jej ogólne skupienie na tematyce wyzysku w szkolnictwie wyższym pozwala na osobną lekturę. Podczas dyskusji Federici prowadzi także ciekawe refleksje nad związkami walki o płace dla studnetów i płace za pracę kobiet w domu. Objaśniana jest przy tym koncepcja pracy reprodukcyjnej. Z powyższych powodów dyskusja jest ona dobrym wprowadzeniem do pamfletu Wages for Students, który ukaże się niebawem w polskim tłumaczeniu wraz z napisanym przeze mnie manifestem Za studia trzeba płacić inspirowanym również tą dyskusją. (Mateusz Giergowski)
poniedziałek, 17 listopad 2025
Jarosław Urbański
Ekologia
Akwaria i terraria – śmiertelne pułapki dla zwierząt
Każdego roku wiele milionów ryb, gadów i płazów ginie w naszych akwariach lub terrariach, lub tracą życie wskutek odłowu, transportu i w sieci dystrybucji. Należy zatrzymać powtarzające się cykle reprodukcji zwierząt trzymanych w niewoli w naszych domach i zaprzestać odławiania ich ze siedlisk naturalnych. Należy też kategorycznie powstrzymać handel międzynarodowy rybami ozdobnymi, gadami i płazami.
wtorek, 04 listopad 2025
Jarosław Urbański
Walka klas
Rewolucyjne wrzenie. Coraz więcej wystąpień społecznych na świecie i w Polsce
Obecne wystąpienia społeczne zmieniają krajobraz polityczny wielu krajów. Stare rządy upadają. Znienawidzeni dyktatorzy i przedstawiciele elity uciekają za granice. Dochodzi do rewolucji.
środa, 08 październik 2025
Jarosław Urbański
Walka klas
Powstrzymać Izrael. Społeczeństwo polskie wobec wojny na Bliskim Wschodzie
W ostatnich tygodniach obserwowaliśmy w krajach europejskich rosnący sprzeciw wobec agresji Izraela na Strefę Gazy. W wyniku działań zbrojnych i bombardowań zginęło już ponad 67 tys. znanych z imienia i nazwiska Palestyńczyków, z czego zdecydowana większość to kobiety i dzieci[1].
Strona 1 z 55