Michał Bakunin

Program i statut
Międzynarodowego Aliansu Demokracji Socjalistycznej

Nota redakcyjna
Program Aliansu w takiej formie przedstawiony został do akceptacji Radzie Generalnej Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników. Ta nie przyjęła Aliansu w poczet członków Międzynarodówki, powołując się na kwestie formalne (min. dublowanie się międzynarodowych charakterów obu organizacji). Po odmownej decyzji, członkowie Aliansu postanowili rozwiązać formalnie organizację i wstępować do Międzynarodówki poszczególnymi sekcjami lub jako jednostki. Program napisany przez Bakunina w październiku 1868 roku.

Tekst za K. Marks, F. Engels Dzieła t. 18. Publikacja w wersji elektronicznej: Anarchistyczne Archiwa 2005.

Preambuła

Socjalistyczna mniejszość Ligi Pokoju i Wolności (1), oderwawszy się od tej Ligi wskutek przegłosowania jej przez większość na Kongresie Berneńskim, która wypowiedziała się oficjalnie przeciw podstawowej zasadzie wszystkich stowarzyszeń robotniczych: zasadzie równości ekonomicznej i społecznej klas i jednostek, mniejszość ta opowiedziała się tym samym za zasadami proklamowanymi przez kongresy robotnicze, które odbyły się w Genewie, Lozannie i Brukseli. Kilku członków tej mniejszości należących do różnych narodowości zaproponowało nam zorganizowanie nowego Międzynarodowego Aliansu Demokracji Socjalistycznej, który wprawdzie miał być całkowicie wchłonięty przez wielkie Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników, ale wyznaczyłby sobie specjalną misję badania zagadnień politycznych i filozoficznych, przyjmując za podstawę ową wzniosłą zasadę powszechnej i rzeczywistej równości wszystkich istot ludzkich na świecie.

Przekonani, ze swej strony, o pożyteczności takiego przedsięwzięcia, które pozwoli szczerym socjalistycznym demokratom Europy i Ameryki zrozumieć się nawzajem i utwierdzić w swoich przekonaniach bez jakiegokolwiek nacisku ze strony owego fałszywego socjalizmu, którym demokracja burżuazyjna uważa za celowe dziś się popisywać, uznaliśmy, że obowiązkiem naszym jest, w porozumieniu z tymi przyjaciółmi, podjąć inicjatywę utworzenia tej nowej organizacji.

W rezultacie ukonstytuowaliśmy się w sekcję centralną Międzynarodowego Aliansu Demokracji Socjalistycznej i ogłaszamy dziś jego program i regulamin.

Program

1. Alians stoi na gruncie ateizmu; chce zniesienia kultów religijnych, zastąpienia wiary wiedzą i boskiej sprawiedliwości - sprawiedliwością ludzką.

2. Chce przede wszystkim politycznego, ekonomicznego i społecznego zrównania klas i ludzi obojga płci, przy czym za punkt wyjścia uznaje zniesienie prawa dziedziczenia, aby w przyszłości korzystanie z dóbr odpowiadało produkcyjnemu wysiłkowi każdego człowieka i aby - stosownie do uchwały powziętej przez ostatni kongres robotniczy w Brukseli - ziemia, narzędzia pracy i w ogóle wszelki kapitał, stając się kolektywną własnością całego społeczeństwa, mogły być wykorzystywane tylko przez pracowników, tj. przez stowarzyszenia rolnicze i przemysłowe.

3. Chce dla wszystkich dzieci obojga płci, od chwili ich narodzin, równości warunków rozwoju, tzn. ich utrzymania, wychowania i nauczania na wszystkich szczeblach wiedzy, umiejętności wytwórczych i sztuk, żywi on bowiem przekonanie, że równość ta, z początku tylko ekonomiczna i socjalna, doprowadzi w rezultacie stopniowo do powszechnej naturalnej równości jednostek i zaniku wszystkich sztucznych nierówności - historycznych produktów organizacji społecznej, fałszywej i niesprawiedliwej zarazem.

4. Jako wróg wszelkiego despotyzmu, nie uznając innej formy politycznej oprócz republikańskiej i odrzucając stanowczo każde przymierze z reakcją, odżegnuje się również od wszelkiej politycznej działalności, której natychmiastowym i bezpośrednim celem nie jest zwycięstwo sprawy robotników w walce z kapitałem.

5. Stwierdza, że wszystkie istniejące dziś polityczne państwa opierające się na autorytecie, które coraz bardziej sprowadzają swe funkcje do zwykłych administracyjnych funkcji służb publicznych, muszą zniknąć w powszechnym zjednoczeniu wolnych stowarzyszeń, zarówno rolniczych jak przemysłowych.

6. Ponieważ kwestia socjalna może być ostatecznie i rzeczywiście rozwiązana jedynie na podstawie międzynarodowej czy światowej solidarności robotników wszystkich krajów, Alians odrzuca wszelką politykę opierającą się na tak zwanym patriotyzmie i rywalizacji narodów.

7. Chce powszechnego stowarzyszenia wszystkich lokalnych stowarzyszeń na zasadzie wolności.

Statut

1. Międzynarodowy Alians Demokracji Socjalistycznej konstytuuje się jako filia Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników, którego Ogólny Statut przyjmuje w całej rozciągłości.

2. Członkowie-założyciele Aliansu organizują tymczasowo biuro centralne w Genewie.

3. Członkowie-założyciele tego samego kraju tworzą biuro narodowe tego kraju.

4. Zadaniem biur narodowych jest zakładanie we wszystkich miejscowościach lokalnych grup Aliansu Demokracji Socjalistycznej, które za pośrednictwem swych biur narodowych będą zwracać się do centralnego biura Aliansu o przyjęcie do Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników.

5. Wszystkie lokalne grupy zakładają swoje biura w sposób przyjęły przez sekcje lokalne Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników.

6. Wszyscy członkowie Aliansu zobowiązują się do płacenia co miesiąc składki w wysokości 10 centymów, której połowę zatrzymuje na swoje własne potrzeby każda grupa narodowa, druga połowa zaś wpłynie do kasy biura centralnego i będzie przeznaczana na cele ogólne.
W krajach, gdzie składka ta będzie uważana za zbyt wysoką, biura narodowe będą mogły ją zmniejszyć w porozumieniu z biurem centralnym.

7. Podczas dorocznego kongresu robotniczego delegacja Aliansu Demokracji Socjalistycznej, jako sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników, będzie odbywała swoje jawne posiedzenia w oddzielnym pomieszczeniu.(2)

Przypisy

1) Liga Pokoju i Wolności - organizacja pacyfistyczna założona w 1867 roku przy współudziale miedzy innymi Victora Hugo, Giuseppe Garibaldiego. Działała na rzecz utrzymania pokoju w Europie, opowiadała się za zniesieniem stałego wojska. Bakunin wstąpił do niej na pierwszym kongresie aby już na następnym dokonać w niej spektakularnego rozłamu, odchodząc z częścią członków. (przyp. red)

2) W oryginalnym druku przedstawionym radzie Generalnej MSR na końcu dokumentu znajdowała się informacja o rozpoczęciu publikacji tygodnika Aliansu "La Revolution" oraz lista członków-założycieli Aliansu, z grupy inicjatywnej z Genewy którą publikujemy poniżej.

J. Philipp Becker. -- M. Bakunin. -- Th. Remy. -- Anotoine Lindegger. -- Louis Nidegger. -- Valerien Mroczkowsky. -- Jean Zagorsky. -- Phil. Zoller. -- A. Ardin. -- Ch. Perron. -- J. Gay. -- J. Friess. -- Fr. Rochat. -- Nikolai Zhukovsky. -- M. Elpidin. -- Zamperini. -- E. Becker. -- Louis Weiss. -- Perret. -- Marauda. -- Eduoard Crosset. -- A. Blanchard. -- A. Matis. -- C. Raymond. -- Mme. Alexeyeva [Barteneva], -- Mme. Bakunin. -- Mme. Suzette Croset. -- Mme. Rosalie Sanguinede. -- Mme. Desiree Gay. -- Mme. Jenny Guinet. -- Jacques Courtois. -- John Potot. -- Andre Bel. -- Fr. Boffety. -- Ch. Guyot. -- Ch. Postleb. -- Ch. Detraz -- J. Croset. -- J. Sanguinede. -- C. Jaclard. -- L. Coulin. Fr. Gay. -- Blaise Rossety. -- Jos. Marilly. -- C. Brechtel. -- L. Moanachon. -- Fr. Mermillod. -- Donat-father. -- L. J. Cheneval. -- J. Bedeau. -- L. H. Fornachon. -- Piniere. -- Ch. Grange. -- Jacques Laplace. -- S. Pellaton. -- W. Rau. -- Gottlob Walter. -- Adolphe Haeberling. -- Perrie. -- Aolphe Catalan. -- Marc Heridier. -- Louis Allement. -- A. Pellergin-Druart. -- Louis de Coppet. -- Louis Dupraz. -- Guill- meaux. -- Jospeh Baquet. -- Fr. Pisteur. -- Ch. Ruchet. -- Placide Margarittaz. -- Paul Gar- bani. -- Etienne Borret. -- J. J. Scopini. -- F. Crochet. -- Jean Jost. -- Leopold Wucher. -- G. Fillietaz. -- L. Fulliquet. -- Ami Gand- Jules Johannard illon. -- V. Alexeyev [Bartenev]. -- Francois Eugene Dupont Chevalier.