Antoni Kamiński w 2004 roku opublikował książkę pt. „Apostoł prawdy i miłości. Filozoficzna młodość Michaiła Bakunina”, która stała się zapowiedzią wydawanej dziś trylogii. Pokrywa się ona częściowo z treścią pierwszego tomu. Nowe wydanie zostało jednak poszerzone i wzbogacone licznymi ilustracjami i przypisami. Autor opisuje w nimi pierwsze lata życia Bakunina od urodzenia do aresztowania w czasie Wiosny Ludów (1814-1848). Drugi tom obejmuje natomiast lata od 1848 do 1864 i jest od podstaw nowym opracowaniem. Obie części liczą blisko 1300 stron, z czego znaczną cześć obejmują rozbudowane przypisy.
Kamiński jednak w mistrzowski sposób łączy głęboką, opartą na badaniach źródłowych, wiedzę na temat życia i myśli Bakunina, z doskonałym warsztatem pisarskim. Jest to zatem jedno z najważniejszych opracowań naukowych i jednocześnie „książka do czytania” – nie brakuje w niej opisów dramatycznych wydarzeń, których w życiu Bakunina było bez liku, pojawiają się w niej zabawne historie i anegdoty. Niebagatelne znaczenie ma też bogactwo ilustracji dokumentujących życie bohatera książki.
Anarchizm jest ciągle tematem zainteresowania środowisk akademickich – historyków i badaczy myśli politycznej. Poszukiwania naukowe prowadzi też wiele osób bezpośrednio związanych z ruchem anarchistycznym. W pierwszej grupie należy przede wszystkim wymienić Daniela Grinberga, autora klasycznej już pracy „Ruch anarchistyczny w Europie Zachodniej: 1870-1914”, a dalej Jacka Uglika („Michaiła Bakunina filozofia negacji”), Pawła Malendowicza („Polski ruch anarchistyczny wobec współczesnych wyzwań politycznych”), Radosław Antonowa („Pod czarnym sztandarem. Anarchizm w Polsce po 1980 roku”) i innych. Dużą popularność zyskała, wydana w 2006 roku przez Muzę, praca Piotra Laskowskiego „Szkice z historii anarchizmu”. Na uwagę zasługuje też jego druga książka: „Maszyny wojenne. Georges Sorel i strategie radykalnej filozofii politycznej”. Nota bene anarcho-syndykalizm doczekał się osobnych opracowań, jak choćby w pracy Rafała Chwedoruka „Ruchy i myśl polityczna syndykalizmu w Polsce” (2011). Pośród badaczy bliżej stojących ruchu anarchistycznego można wymienić przede wszystkim Michała Przyborowskiego („Machno w Polsce”) czy Adriana Sekurę („Rewolucyjni Mściciele”). Tym niemniej praca Kamińskiego jest, na tym tle, przedsięwzięciem najbardziej ambitnym i doniosłym. Stanowi ona istotny wkład nie tylko w dorobek polskich badań nad anarchizmem, ale też – nie zawahamy się powiedzieć – badań światowych.
Zapraszamy na spotkanie.
